Чалавек, якому балела за ўсё

Сёння, 18 сакавіка, праваабарончая супольнасць Беларусі ўзгадвае свайго паплечніка, нястомнага барацьбіта за справядлівасць і светлага чалавека — Сяргея Гоўшу. Калі б не заўчасны сыход у снежні 2021 года, сёння Сяргей сустракаў бы свой 77-ы дзень нараджэння. Але нават сёння ягонае імя застаецца сімвалам нязломнасці для ўсіх, хто верыць у вольную Беларусь.

Сяргей Гоўша быў актыўным сябрам Праваабарончага цэнтра «Вясна» і адным з тых, на кім трымалася штодзённая праваабарончая праца — без гучных загалоўкаў, але з рэальным вынікам для канкрэтных людзей. Ён дапамагаў палітвязням і іх сем'ям, фіксаваў парушэнні правоў чалавека, падтрымліваў тых, хто заставаўся сам-насам з сістэмай.

Яго ведалі ўсе Баранавічы. Для мясцовых уладаў ён быў «нязручным» апанентам, які завальваў іх скаргамі і патрабаваў выканання законаў. Для звычайных людзей Сяргей быў апошняй надзеяй — тым, хто выслухае і дапаможа бясплатна.

Яго часта называлі «чалавекам, якому балела за ўсё». І гэта не проста словы. Ён сапраўды востра адчуваў чужы боль — і не мог заставацца ўбаку.

Асобнае месца ў яго жыцці займала прафсаюзная дзейнасць. Сяргей заўсёды падкрэсліваў, што незалежныя прафсаюзы — гэта адзін з апошніх інструментаў абароны годнасці працоўнага чалавека. Гоўша адкрыта казаў, што ганарыцца сяброўствам у незалежным прафсаюзе, бо для яго гэта было натуральным працягам той самай барацьбы за правы кожнага грамадзяніна.

Праваабарончая супольнасць успамінае Сяргея Гоўшу як чалавека надзвычайнай унутранай сілы. Як адзначае яго калега, праваабаронца з Барысава Алег Мацкевіч:

«У праваабароне няма выпадковых людзей. Тут або застаешся, або сыходзіш. Сяргей быў з тых, хто застаецца — да канца. Ён не проста спачуваў людзям — ён жыў іх праблемамі. У нашай працы галоўнае — не баяцца называць рэчы сваімі імёнамі і трымацца праўды. І Сяргей гэта ўмеў. Ён быў вельмі ўпарты ў гэтым сэнсе: ціхі, але жалезны. Пра такіх кажуць: на іх трымаецца ўсё».

Гэтыя словы дакладна перадаюць сутнасць яго характару: без лішняй публічнасці, але з непахіснай прынцыповасцю.

Берасцейскі праваабаронца Аляксандр дадае, што Сяргей Гоўша быў сапраўдным мастом паміж пакаленнямі і чалавекам, на якога заўсёды можна было разлічваць:

«Для нас, праваабаронцаў Берасцейшчыны, Сяргей быў камертонам. Калі здавалася, што сілы заканчваюцца, мы глядзелі на яго. Чалавек сталага веку, ён меў больш імпэту, чым маладыя. Ён не проста пісаў скаргі — ён вучыў людзей пачуццю ўласнай годнасці. Яго галоўны ўрок для ўсіх нас: ніколі не апускаць рукі, нават калі супраць цябе ўся дзяржаўная машына.

Сяргей не любіў гучных словаў — проста рабіў тое, што лічыў патрэбным. У самыя складаныя часы такія людзі і трымаюць адзін аднаго. Сяргей быў пра надзейнасць і пра сумленне. І пакуль мы гэта памятаем — ён застаецца з намі. Сёння, у яго 77-годдзе, мы абяцаем: баранавіцкая ніва, якую ён засяваў правамі чалавека, не будзе закінутая».

25 снежня 2021 года Сяргея Гоўшы не стала, але ягоная справа жыве. У часы, калі праваабарончая дзейнасць у Беларусі стала рызыкай для свабоды, прыклад Сяргея натхняе не спыняцца. Ён паказаў, што праваабаронца — гэта не пасада, а стан душы. Сёння мы не проста сумуем. Мы дзякуем Сяргею за навуку: як заставацца чалавекам у самыя цёмныя часы і як любіць Беларусь не на словах, а на справе.

У беларускай гісторыі шмат імёнаў, якія гучаць гучна. Але ёсць і тыя, без каго немагчыма ўявіць саму тканіну грамадзянскай супольнасці. Сяргей Гоўша — менавіта з такіх. Ён не імкнуўся да прызнання, не шукаў увагі. Але яго жыццё — гэта сведчанне таго, што нават адзін чалавек можа зрабіць шмат, калі кіруецца сумленнем і салідарнасцю.

Сёння, у дзень яго нараджэння, калегі і сябры ўспамінаюць яго не толькі як праваабаронцу, але і як чалавека — уважлівага, шчырага, надзейнага. Памяць пра яго жыве ў справах, якія ён пачаў, у людзях, якім ён дапамог, і ў тых, хто працягвае гэты шлях.

Вечная памяць, Сяргей! Наша «Вясна» абавязкова прыйдзе.